Beyninizi Nasıl Tazelersiniz?

Yazar: Psikiyatri Uzmanı Dr. Sedat İrgil

Güncellenme Tarihi: 21.02.2025

29 Temmuz 2022 https://neurotray.com/

Önyargılarımızı veya kötü alışkanlıklarımızı kendimize “Ben böyleyim” diyerek açıklarız. Ancak bu çoğu zaman doğru olmayabilir. Beyin en dikkat çekici organlardan biridir ve aynı zamanda insan vücudundaki en karmaşık organdır. Beynin inanılmaz bir değişme yeteneği vardır. Beynin sahip olduğumuz deneyimlere yanıt olarak yeni yollar yaratma eğilimindedir ve buna  nöroplastisite denir. Plastisite, sinir yollarımızı değiştirebildiğimiz anlamına gelir. Bunun gerçekleşmesi için gereken tek şey, yeni sinir yollarını güçlendirmek için eylemlerin tekrarlanmasıdır. 

Dolayısıyla beynimizi “yeniden başlatma/yenileme” ve beynimizde bu yeni sinir yollarını yaratma yeteneğine sahibiz. 

Nöroplastisiteyi arttırma yolları

• Sağlıklı Uyku Alışkanlıkları Geliştirmek
• Sağlıklı Bir Diyet
• meditasyon
• Açık Havada egzersiz
• Stres yönetimi
• Başkalarıyla Bağlantı Kurmak
• Baskın olmayan eli kullanmak

1. Uyku, beyin de dahil olmak üzere vücudun kendini yenilemesi için doğal bir yöntemdir. Araştırmalar, uykunun daha fazla öğrenmeye izin vermek için beynin sinapslarını küçülttüğünü göstermiştir.  Hızlı göz hareketi (REM) uykusu özellikle nöroplastisite için önemlidir.

• Beyin ve bağırsak arasında bir bağlantı vardır (Lerner ve ark., 2017). yediklerimizi değiştirdiğimizde, beyin fonksiyonları üzerinde önemli bir etki yaparak ruh halimizi iyileştirebiliriz. Daha sağlıklı beyin çalışması için protein açısından zengin diyetler ve daha fazla probiyotik yemek tavsiye edilir.

• Meditasyon, beyninizi şimdiye odaklanması için eğitir ve düşüncelerinize aşırı bağlanmamanıza yardımcı olur. Böylece yeni yollar oluşturma ve mevcut sinir yollarını değiştirme yeteneğinizi geliştirir. 

• Egzersizin nöroplastisiteyi arttırdığı ve ayrıca Alzheimer hastalığını dengelediği veya geciktirdiği bulunmuştur. Egzersiz yapmak beynimizin gri ve beyaz maddesini arttırır (Lin ve ark., 2018). Özellikle de açık havada egzersiz tavsiye edilmektedir.  Sağlıklı bir beyin için her gün 30 dakika veya daha fazla egzersiz yapılması önerilir.

• Stresörler iki tip olabilir; İyi ve kötü. Beyninizin işleyişini iyileştirmek için iyi stres faktörlerini artırabilir ve kötü stres faktörlerini ortadan kaldırabilirsiniz. Öncelikle hayatınızdaki iyi stresleri, tüm kötü stresleri ve daha sonra kontrol edemediğiniz stresleri (örneğin yaşlanma, diğer insanların size karşı davranışları vb.) belirlemeniz gerekecek. 

• İyi stresörler spesifik, ölçülebilir, ulaşılabilir, hedeflerinizle alakalı ve zamana bağlıdır. İyi stresörlerin bazı örnekleri şunları içerir; yeni bir beceri öğrenmek, maraton koşmak, işteki performansınızı artırmak için kurslara kaydolmak, düğün planlamak, yeni bir dil öğrenmek, kitap yazmak vb. 

• Stres etkenlerinizle başa çıkmanın bir yolu günlük tutmaktır. Sorunlarınızı bir kağıda yazabilir ve bunu yapmanın stresinden kurtulabilirsiniz. Uzun vadede beyninize fayda sağlayan katartik bir egzersizdir. 

• Bir arkadaşınızla konuşmak ve topluluğunuzla bağlantı kurmak, sağlıklı büyüme için gerekli olan oksitosinin salınmasına yardımcı olur. 

• Araştırmalar , dişlerimizi fırçalamak veya ayakkabılarımızı cilalamak gibi düzenli aktivitelerde baskın olmayan ellerimizi kullandığımızda, kortikal alanlar arasındaki sinirsel bağlantıyı arttırdığını göstermiştir.

  Yazar:

  Psikiyatri Uzmanı Dr. Sedat İrgil

  Güncellenme Tarihi: 26.02.20024